Saturday, June 5, 2021

 Vì sao con so thì về nhà mẹ đẻ, con rạ thì ở lại nhà chồng - Phong tục tập quán văn hóa Việt Nam

Giải nghĩa: Từ "con so" nghĩa là con sinh đầu lòng.
Từ "con rạ" có nghĩa là những đứa con sinh sau.
Ở Bình Trị Thiên và một số làng quê ở khu vực phía Bắc có tục con so thì về nhà mẹ đẻ con rạ thì ở lại nhà chồng. Lý giải cho việc đó là người con gái mới lớn đã bị gả về nhà chồng, mới sinh lần đầu tiên, trẻ người non dạ, chưa biết cách chăm sóc con, cách đi đứng, ăn uống tắm giặt, kiêng khem sau sinh ra sao; hơn nữa sau sinh sẽ mất sức nên yếu và muốn nhờ vả mẹ chồng hoặc chị em nhà chồng cũng ngần ngại, khó nói hơn với mẹ đẻ và em út nhà mình. Còn những lần sinh sau, người mẹ đã có kinh nghiệm trông việc chăm và nuôi con, có thể tự mình giải quyết được nhiều việc mà không cần sự chỉ bảo và giúp đỡ của người khác nhiều.

con so thì về nhà mẹ đẻ, con rạ thì ở lại nhà chồng


Phong tục,"Con so về nhà mẹ" là một phong tục hay, và để con gái về nhà đẻ sau khi sinh thì thường đến gần ngày ở cữ, mẹ chồng hoặc chàng rể sang quê ngoại có lời nhờ vả trước, nếu có khó khăn về mựt kinh tế hoặc đường xá xa xôi cách trở cũng cần trao đổi với nhau cho hai bên nội ngoại cùng đồng thuận, vui vẻ. Sau khi mẹ tròn con vuông, cháu cứng cáp, con rể cũng cần sắm một ít quà cáp, chọn ngày tốt sang tạ ơn gia tiên bên ngoại và ông bà ngoại để xin đón vợ con về bên nhà mình. Khi tiễn cháu ngoại ra về, ông bà ngoại còn cẩn thận đánh dấu son đỏ hoặc nhọ nồi ở trán cho cháu và làm phép để các thứ tà ma, ác quỷ không dám đến quấy rối cháu dọc đường, mong cháu ngoại về ngoan không quấy mẹ, hay ăn chóng lớn.


Còn ở Nghệ Tĩnh xưa kia lại có phong tục ngược lại, họ quan niệm rằng sinh dữ tử lành, ngoài con dâu ra không ai được quyền sinh trong nhà. Con gái về nhà mẹ, nếu nhỡ đến kỳ trở dạ, không kịp trở về nhà chồng, sợ sinh nở dọc đường thì bố mẹ phải dựng tạm chiếc lều ở góc vườn, hoặc nếu không kịp thì ra chuồng trâu mà đẻ. Hiện nay tục này đã được bài trừ vì nó là một hủ tục, thiếu cơ sở khoa học.
Trường hợp nếu con dâu mồ côi mẹ thì con so cũng ở lại nhà chồng, bởi nếu có về nhà mẹ đẻ cũng vẫn thiếu người chăm nom, chỉ bảo